【邳博大课堂】我们的节日 · 清明
推荐
2024-04-04 10:08:53
364
<p style="white-space: normal; line-height: 2em; text-indent: 2em;"><span style="font-family: 宋体, SimSun;">又是一年春草绿,又是一年清明时。</span></p><p style="white-space: normal; line-height: 2em; text-indent: 2em;"><span style="font-family: 宋体, SimSun;"><br/></span></p><p style="white-space: normal; line-height: 2em; text-indent: 2em; text-align: center;"><span style="font-family: 宋体, SimSun;"><img src="/uploads/ueditor/image/20240407/1712456157481086.jpg" title="1712456020118010.jpg" alt="清明节海报.jpg"/></span></p><p style="white-space: normal; line-height: 2em; text-indent: 2em;"><span style="font-family: 宋体, SimSun;"><br/></span></p><p style="white-space: normal; line-height: 2em; text-indent: 2em;"><span style="font-family: 宋体, SimSun;">《历书》有云:“春分后十五日,斗指丁,为清明,时万物皆洁齐而清明,盖时当气清景明,万物皆显,因此得名。”</span></p><p style="white-space: normal; line-height: 2em; text-indent: 2em;"><span style="font-family: 宋体, SimSun;">清明节与清明在同一天,中国人的节日里,既是节气又是节日的,只有清明。</span></p><p style="white-space: normal;"><br/></p><p style="white-space: normal; line-height: 2em; text-indent: 2em;"><strong><span style="font-family: 宋体, SimSun;">01 清明节由来</span></strong></p><p style="white-space: normal; line-height: 2em; text-indent: 2em;"><span style="font-family: 宋体, SimSun;">古代的寒食节、清明节、上巳节融合起来,才有了今天的清明节。</span></p><p style="white-space: normal; line-height: 2em; text-indent: 2em;"><span style="font-family: 宋体, SimSun;">寒食节起源于春秋时期。那时候还是晋国公子的重耳因躲避祸乱流亡他国,大臣介子推不离不弃,始终追随左右。后来,重耳励精图治,成为一代明君晋文公。但介子推生性淡泊名利,不求利禄,与母亲归隐绵山。为了逼介子推出山相见,晋文公下令放火烧山,没想到介子推誓死也不下山,最终被烧死在山中。晋文公感念忠臣之志,将其厚葬,并将放火烧山的那天定为寒食节,规定民间禁止用火,寒食一天,以纪念介子推的忠诚。</span></p><p style="white-space: normal; line-height: 2em; text-indent: 2em;"><span style="font-family: 宋体, SimSun;">我国清明扫墓的传统始于周代,距今已有2500多年的历史。《孟子·齐人篇》中提到,有一个齐国人经常到东郭坟墓间乞食扫墓的祭品,被其他人耻笑。由此可见,当时扫墓习俗的盛行。到了秦汉时期,祭扫坟墓已成为不可或缺的礼俗活动。《汉书·严延年传》中这样记载,御史严氏即使离京千里,也要在清明那天,“还归东海扫墓地”。唐玄宗更是将寒食节扫墓定为当时“五礼”之一。由于清明距寒食节很近,老百姓把扫墓延长到清明节。朝廷也正式规定,寒食节和清明节一起放假。</span></p><p style="white-space: normal; line-height: 2em; text-indent: 2em;"><span style="font-family: 宋体, SimSun;">清明节是什么时候取代寒食节的呢?那是在宋元时期,清明节将祭祖扫墓、寒食节风俗与上巳节踏青等活动相融汇,人们在清明节祭拜祖先、悼念已逝亲人。</span></p><p style="white-space: normal; line-height: 2em; text-indent: 2em;"><span style="font-family: 宋体, SimSun;">新中国成立后,作为我国传统节日的清明节,还增加了踏青、放风筝等野外健身活动。在明媚的春光里,人们在祭拜祖先之余,驰行于青绿山野。</span></p><p style="white-space: normal; line-height: 2em; text-indent: 2em;"><span style="font-family: 宋体, SimSun;">2006年5月20日,经国务院批准,清明节列入我国第一批国家级非物质文化遗产名录。2007年12月,国务院正式把清明节定为法定节假日。从2008年起,清明节开始放假,成为我国四大传统节日之一。</span></p><p style="white-space: normal;"><br/></p><p style="white-space: normal; line-height: 2em; text-indent: 2em;"><strong><span style="font-family: 宋体, SimSun;">02 清明节习俗</span></strong></p><p style="white-space: normal; line-height: 2em; text-indent: 2em;"><span style="font-family: 宋体, SimSun;">扫墓祭祖</span></p><p style="white-space: normal; line-height: 2em; text-indent: 2em;"><span style="font-family: 宋体, SimSun;">清明这一天,我们为先人扫墓,既是礼敬祖先,不忘前人的奉献;也是慎终追远,寄托后人的无限哀思。有的地方将清明扫墓称为“扫山”“拜清”“拜山”等,既是出于对祖先的礼敬,又含有“去恶字而呼为美”的修辞习惯。</span></p><p style="white-space: normal; line-height: 2em; text-indent: 2em;"><span style="font-family: 宋体, SimSun;">踏 春</span></p><p style="white-space: normal; line-height: 2em; text-indent: 2em;"><span style="font-family: 宋体, SimSun;">清明时节,另一项重大活动就是踏春了。四月春回大地,各地春色正好,我们既要缅怀先人,更要把握当下。</span></p><p style="white-space: normal; line-height: 2em; text-indent: 2em;"><span style="font-family: 宋体, SimSun;">插 柳</span></p><p style="white-space: normal; line-height: 2em; text-indent: 2em;"><span style="font-family: 宋体, SimSun;">在古人的观念中,取柳枝著户上,百鬼不入家。因此,清明插柳戴柳,主要是为了辟邪之用。</span></p><p style="white-space: normal; line-height: 2em; text-indent: 2em;"><span style="font-family: 宋体, SimSun;">放风筝</span></p><p style="white-space: normal; line-height: 2em; text-indent: 2em;"><span style="font-family: 宋体, SimSun;">四月春暖花开,人们会把自己的疾病和苦难写在风筝上,待风筝飞上蓝天后,便剪断牵线,随风而去。所以,放风筝除了是一种娱乐活动外,更有祛除晦气之意。</span></p><p style="white-space: normal; line-height: 2em; text-indent: 2em;"><span style="font-family: 宋体, SimSun;">植 树</span></p><p style="white-space: normal; line-height: 2em; text-indent: 2em;"><span style="font-family: 宋体, SimSun;">清明前后,春阳照临,春雨飞洒,种植树苗成活率高,成长快。因此,清明植树的习俗应运而生。</span></p><p style="white-space: normal;"><br/></p><p style="white-space: normal; line-height: 2em; text-indent: 2em;"><strong><span style="font-family: 宋体, SimSun;">03 诗词里清明节</span></strong></p><p style="white-space: normal;"><br/></p><p style="white-space: normal; line-height: 2em; text-indent: 2em; text-align: center;"><span style="font-family: 宋体, SimSun;">清明即事</span></p><p style="white-space: normal; line-height: 2em; text-indent: 2em; text-align: center;"><span style="font-family: 宋体, SimSun;">【唐】孟浩然 </span></p><p style="white-space: normal; line-height: 2em; text-indent: 2em; text-align: center;"><span style="font-family: 宋体, SimSun;">帝里重清明,人心自愁思。</span></p><p style="white-space: normal; line-height: 2em; text-indent: 2em; text-align: center;"><span style="font-family: 宋体, SimSun;">车声上路合,柳色东城翠。</span></p><p style="white-space: normal; line-height: 2em; text-indent: 2em; text-align: center;"><span style="font-family: 宋体, SimSun;">花落草齐生,莺飞蝶双戏。</span></p><p style="white-space: normal; line-height: 2em; text-indent: 2em; text-align: center;"><span style="font-family: 宋体, SimSun;">空堂坐相忆,酌茗聊代醉。</span></p><p style="white-space: normal;"><br/></p><p style="white-space: normal; line-height: 2em; text-indent: 2em; text-align: center;"><span style="font-family: 宋体, SimSun;">阊门即事</span></p><p style="white-space: normal; line-height: 2em; text-indent: 2em; text-align: center;"><span style="font-family: 宋体, SimSun;">【唐】张继</span></p><p style="white-space: normal; line-height: 2em; text-indent: 2em; text-align: center;"><span style="font-family: 宋体, SimSun;">耕夫召募逐楼船,</span><span style="font-family: 宋体, SimSun; text-indent: 2em;">春草青青万顷田。</span></p><p style="white-space: normal; line-height: 2em; text-indent: 2em; text-align: center;"><span style="font-family: 宋体, SimSun;">试上吴门窥郡郭,</span><span style="font-family: 宋体, SimSun; text-indent: 2em;">清明几处有新烟。</span></p><p style="white-space: normal;"><br/></p><p style="white-space: normal; line-height: 2em; text-indent: 2em; text-align: center;"><span style="font-family: 宋体, SimSun;">清 明</span></p><p style="white-space: normal; line-height: 2em; text-indent: 2em; text-align: center;"><span style="font-family: 宋体, SimSun;">【宋】黄庭坚</span></p><p style="white-space: normal; line-height: 2em; text-indent: 2em; text-align: center;"><span style="font-family: 宋体, SimSun;">佳节清明桃李笑,</span><span style="font-family: 宋体, SimSun; text-indent: 2em;">野田荒冢只生愁。</span></p><p style="white-space: normal; line-height: 2em; text-indent: 2em; text-align: center;"><span style="font-family: 宋体, SimSun;">雷惊天地龙蛇蛰,</span><span style="font-family: 宋体, SimSun; text-indent: 2em;">雨足郊原草木柔。</span></p><p style="white-space: normal; line-height: 2em; text-indent: 2em; text-align: center;"><span style="font-family: 宋体, SimSun;">人乞祭余骄妾妇,</span><span style="font-family: 宋体, SimSun; text-indent: 2em;">士甘焚死不公侯。</span></p><p style="white-space: normal; line-height: 2em; text-indent: 2em; text-align: center;"><span style="font-family: 宋体, SimSun;">贤愚千载知谁是,</span><span style="font-family: 宋体, SimSun; text-indent: 2em;">满眼蓬蒿共一丘。</span></p><p style="white-space: normal;"><br/></p><p style="white-space: normal; line-height: 2em; text-indent: 2em; text-align: center;"><span style="font-family: 宋体, SimSun;">壬戌清明作</span></p><p style="white-space: normal; line-height: 2em; text-indent: 2em; text-align: center;"><span style="font-family: 宋体, SimSun;">【明】屈大均 </span></p><p style="white-space: normal; line-height: 2em; text-indent: 2em; text-align: center;"><span style="font-family: 宋体, SimSun;">朝作轻寒暮作阴,</span><span style="font-family: 宋体, SimSun; text-indent: 2em;">愁中不觉已春深。</span></p><p style="white-space: normal; line-height: 2em; text-indent: 2em; text-align: center;"><span style="font-family: 宋体, SimSun;">落花有泪因风雨,</span><span style="font-family: 宋体, SimSun; text-indent: 2em;">啼鸟无情自古今。</span></p><p style="white-space: normal; line-height: 2em; text-indent: 2em; text-align: center;"><span style="font-family: 宋体, SimSun;">故国江山徒梦寐,</span><span style="font-family: 宋体, SimSun; text-indent: 2em;">中华人物又销沉。</span></p><p style="white-space: normal; line-height: 2em; text-indent: 2em; text-align: center;"><span style="font-family: 宋体, SimSun;">龙蛇四海归无所,</span><span style="font-family: 宋体, SimSun; text-indent: 2em;">寒食年年怆客心。</span></p><p style="white-space: normal;"><br/></p><p style="white-space: normal; line-height: 2em; text-indent: 2em;"><strong><span style="font-family: 宋体, SimSun;">04 邳博里的清明节</span></strong></p><p style="white-space: normal; line-height: 2em; text-indent: 2em;"><strong><span style="font-family: 宋体, SimSun;"><br/></span></strong></p><p style="white-space: normal; text-align: center;"><img src="/uploads/ueditor/image/20240407/1712456158864784.jpg" title="1712456101115953.jpg" alt="1712456101115953.jpg" width="600" height="192"/></p><p style="white-space: normal; line-height: 2em; text-indent: 2em; text-align: center;"><span style="font-family: 楷体, 楷体_GB2312, SimKai;">东汉祭祀图,现陈列于汉画像石长廊</span></p><p style="white-space: normal;"><br/></p><p style="white-space: normal; line-height: 2em; text-indent: 2em;"><span style="font-family: 宋体, SimSun;">这是一张东汉时期摆放在祠堂内的石质祭台。以“十字穿环”为底纹,刻有一龟两鱼两耳杯,表明在汉代用鱼祭祀的氛围浓厚。“十字穿环”是汉画像石上的常见图案,由“双龙穿璧”演变而来。人升天需要乘龙,到了天国要以"苍璧礼天”,才能进得“天门”。因此,“十字穿环”含有希望升天成仙的美好祈愿。</span></p><p><br/></p>